Liegen op je cv: wat gebeurt er als werkgevers controleren?

Op het scherm staat een cv open, en één regel zou er beter uit kunnen zien. De baan die in maart eindigde, zou tot september kunnen doorlopen en zo een ongemakkelijk gat dichten. “Leidde een team van 4” zou een team van 12 kunnen worden. Bij de studie die twee vakken voor het einde stopte, zou gewoon B.S. (Amerikaanse bachelor) kunnen staan. De gedachte die volgt is elke keer dezelfde: niemand controleert het.

Soms controleert inderdaad niemand het. Maar wie op een cv liegt, gokt op welke feiten een werkgever natrekt en op hoe lang de leugen stand moet houden. Hieronder staat hoe vaak er op cv's wordt gelogen volgens enquêtes die vermelden wie er is ondervraagd, waar een achtergrondcheck naar kijkt en wat hij overslaat, hoe leugens uitkomen en wat de wet ertegen doet.

Het korte antwoord: juist de feiten die het meest uitnodigen tot aanpassen (data, functietitels, diploma's, beroepsregistraties) kan een werkgever het goedkoopst laten bevestigen. Beweringen waar geen enkele check bij kan, zoals de omvang van een project of de kwaliteit van de resultaten, worden in plaats daarvan getoetst in sollicitatiegesprekken en in het werk zelf. En een leugen die erdoor komt, verjaart niet. Een van de gevallen hieronder kwam 28 jaar na de sollicitatie aan het licht.

Hoe vaak er op cv's wordt gelogen

Een van de zorgvuldigste wetenschappelijke bronnen is een artikel uit 2019 in het Journal of Business and Psychology van Christine Henle, Brian Dineen en Michelle Duffy, die een vragenlijst ontwikkelden om te meten wat zij cv-fraude noemen. Ze onderscheiden drie soorten. Verzinnen is iets onwaars beweren, zoals een diploma dat nooit is behaald. Aandikken is iets wat waar is overdrijven, zoals het belang van een functietitel of de eigen rol in een project. Weglaten is iets relevants verzwijgen om te misleiden, zoals een baan die eindigde met ontslag.

In een van hun studies antwoordden 262 werkende Amerikanen die in de zes maanden daarvoor een baan hadden gevonden anoniem. Ongeveer een derde (34 procent) had iets verzonnen op het cv, 66 procent had iets aangedikt en 62 procent had iets weggelaten, telkens “in ten minste enige mate”. De steekproef is klein en online geworven, en die formulering laat veel ruimte. De volgorde was wel dezelfde in de twee steekproeven onder studenten uit hetzelfde artikel: de waarheid oprekken is heel gewoon, iets verzinnen doet een minderheid. De pagina van het tijdschrift toont alleen een samenvatting. De cijfers staan in het manuscript van de auteurs, een PDF op een server van Purdue University.

Werkgevers beschrijven hetzelfde van de andere kant. In een Harris Poll uit 2014 onder 2.188 hiring managers en hr-professionals, uitgevoerd voor vacaturesite CareerBuilder, zei 58 procent ooit een leugen op een cv te hebben ontdekt. De leugens die het vaakst werden gevonden, waren aangedikte vaardigheden (57 procent) en taken (55 procent), gevolgd door de data van in- en uitdiensttreding (42 procent), functietitels (34 procent) en academische titels (33 procent). Het onderzoek is meer dan tien jaar oud.

Een derde cijfer komt van een bedrijf dat screening verkoopt, en het is makkelijk verkeerd te lezen. In 2017 ondervroeg HireRight bijna 4.000 professionals uit hr, recruitment, beveiliging en management, en meldde dat 85 procent een leugen of onjuiste voorstelling van zaken had ontdekt op een cv of sollicitatieformulier. Dat is een aandeel van de werkgevers, niet van de sollicitanten, en het persbericht vermeldt niet hoe de respondenten zijn geselecteerd.

Wat een achtergrondcheck controleert

De meeste Amerikaanse werkgevers zeggen dat ze iets controleren. In een enquête onder hr-professionals die in 2021 verscheen, uitgevoerd door HR.com voor de Professional Background Screening Association, de brancheorganisatie van de sector, zei 95 procent van de organisaties met activiteiten in de VS dat ze nieuwe medewerkers op de een of andere manier screenden. Wat er in de check zit, verschilt:

Ook strafregisters en andere openbare registers worden doorzocht, en de Federal Trade Commission (de Amerikaanse toezichthouder voor consumentenbescherming) noemt ze naast arbeidsverleden en opleiding bij de zaken waar een werkgever naar mag kijken.

De werkwijze verklaart waarom sommige leugens snel stranden. Checkr, een bedrijf dat achtergrondchecks uitvoert, zegt dat de verificatie van het arbeidsverleden doorgaans begint bij The Work Number, een database met salarisgegevens die werkgevers en salarisverwerkers aanleveren, en dat het anders oud-werkgevers per telefoon of e-mail benadert. Wat terugkomt, zijn de data van in- en uitdiensttreding en de functietitel, en het salaris waar de wet dat toestaat. Voor diploma's loopt een gebruikelijke route via de National Student Clearinghouse, die zegt dat de eigen gegevens 96 procent van de Amerikaanse vierjarige bachelordiploma's dekken. Een einddatum die zes maanden is opgeschoven, een titel die van coördinator tot manager is opgewaardeerd en een diploma dat nooit is uitgereikt: ze zijn allemaal in strijd met een registratie die iemand anders beheert.

De procedure laat de kandidaat ook zien wat er is gevonden. Onder de federale Fair Credit Reporting Act heeft een werkgever schriftelijke toestemming nodig voordat hij een rapport bij een screeningbedrijf opvraagt, en voordat hij iemand op grond van dat rapport afwijst, moet hij een kopie overhandigen. Dat is van belang bij eerlijke verschillen, zoals een functietitel op het cv die afwijkt van die in het hr-systeem. Op het forum Blind vroeg een ontwikkelaar met de officiële titel Business Analyst, omdat het bedrijf al zijn ontwikkelaars analist noemde, welke titel er aan het screeningbedrijf moest worden opgegeven. Het advies dat daar werd gegeven, was verstandig: zet de officiële titel op het screeningformulier en vertel de recruiter over het verschil. Zo'n verschil is in één zin uit te leggen. Een diploma waarvan de universiteit niets weet, niet.

Wat de check laat liggen

In het onderzoek van HireRight uit 2017 controleerde maar 49 procent van de werkgevers de opleiding, en in het onderzoek dat in 2021 verscheen, was dat 64 procent. Op basis daarvan bevestigt ergens tussen een derde en de helft van de werkgevers geen diploma's.

Een verificatie reikt bovendien alleen tot wat een registratie kan bevestigen. De handleiding van Checkr merkt op dat oud-werkgevers binnen de grenzen van de wet “zelf kunnen kiezen wat ze wel en niet over werknemers prijsgeven”, en maar soms beschrijven ze wat iemand deed. De omvang van een team, het budget, de verbetering van 30 procent en het niveau van een vaardigheid staan in niemands database. Henle en haar medeauteurs maken hetzelfde punt over projectwerk: een opgegeven mate van betrokkenheid “kan moeilijk te bevestigen zijn”, wat “organisaties dwingt die voor waar aan te nemen”.

Zulke beweringen worden op andere manieren getoetst. Een interviewer vraagt hoe die 30 procent is gemeten. Een vaardigheidstest of een gesprek met een referentie dekt een deel van de rest, en de eerste maanden in de baan doen de rest. In de studie onder 262 werkende volwassenen was verzinnen het enige van de drie gedragingen dat nog samenhing met lagere zelfgerapporteerde werkprestaties, nadat met de andere twee rekening was gehouden.

Valse diploma's die na de aanstelling uitkwamen

Een valse regel die de sollicitatie overleeft, moet ook alles daarna overleven. Drie bekende gevallen laten zien hoe zo'n regel kan uitkomen, in één ervan na 28 jaar.

Marilee Jones was opgeklommen tot hoofd van de toelatingsafdeling van het Massachusetts Institute of Technology toen ze in april 2007 ontslag nam. In haar verklaring zei ze dat ze “een onjuist beeld van mijn academische titels had gegeven toen ik 28 jaar geleden voor het eerst bij MIT solliciteerde”, en dat ze het cv niet had gecorrigeerd toen ze naar die functie solliciteerde, en daarna ook nooit.

David Edmondson trad in februari 2006 af als topman van RadioShack, nadat de Fort Worth Star-Telegram had gemeld dat op zijn cv universitaire diploma's stonden die hij niet had behaald.

Scott Thompson werd in januari 2012 aangesteld om Yahoo te leiden. In mei van dat jaar schreef investeerder Third Point een brief aan het bestuur. Volgens officiële stukken van Yahoo had hij een diploma in accountancy en informatica. Zijn universiteit had Third Point laten weten dat het diploma alleen accountancy betrof, en dat er pas vier jaar na zijn afstuderen diploma's informatica waren uitgereikt. Volgens de investeerder was een “eenvoudige zoekopdracht in Google” genoeg om de tegenstrijdigheid te ontdekken. Yahoo noemde de tegenstrijdigheid een “onopzettelijke fout”. Tien dagen na de brief was hij weg.

In twee van de drie gevallen deed een buitenstaander met een reden om te zoeken het controlewerk: een krant, en een aandeelhouder die met het bestuur overhoop lag. Ook gewone werknemers worden opnieuw bekeken. Ongeveer de helft van de werkgevers in het onderzoek van HireRight screent personeel opnieuw na de aanstelling, meestal bij een promotie of een functiewissel.

Wat de wet ertegen doet

In de Verenigde Staten is een vals cv dat naar een werkgever in het bedrijfsleven gaat in de meeste gevallen een arbeidskwestie en geen misdrijf. In de meeste staten geldt employment at will (een dienstverband dat vrij opzegbaar is), wat betekent dat een baan “op elk moment en om vrijwel elke reden” kan worden beëindigd, en een onjuiste bewering op een cv of sollicitatieformulier is doorgaans een rechtmatige reden. Wat volgt is algemene informatie, geen juridisch advies, en de details verschillen per staat.

In sommige situaties is de leugen zelf strafbaar. Wie solliciteert naar een federale functie, ondertekent een verklaring met de waarschuwing dat een onjuiste opgave “een reden kan zijn om je niet aan te nemen, of om je te ontslaan nadat je bent begonnen”, en dat die bestraft kan worden op grond van een wet met een gevangenisstraf tot vijf jaar. Sommige staten hebben het claimen van diploma's strafbaar gesteld. In Texas is het bewust claimen van een nooit toegekend diploma om een baan of promotie te krijgen een Class B misdemeanor, een lichter strafbaar feit. In Washington is het bewust gebruiken van een vals academisch diploma om een baan te krijgen een gross misdemeanor.

Een Britse zaak ging verder. Jon Andrewes werd in 2004 directeur van een hospice op grond van diploma's die hij niet had en managementervaring die hij had opgeklopt, en bleef dat tot 2015. Hij bekende schuld aan misleiding en fraude en werd veroordeeld tot twee jaar cel. In 2022 herstelde het Britse Hooggerechtshof een ontnemingsmaatregel van 96.737,24 pond tegen hem.

Een leugen op een cv kan ook de positie verzwakken van een werknemer die onrecht is aangedaan. In McKennon v. Nashville Banner, een uitspraak uit 1995, boog het Amerikaanse Hooggerechtshof zich over een werkneemster die zei dat ze vanwege haar leeftijd was ontslagen, en over een werkgever die tijdens de rechtszaak ontdekte dat ze vertrouwelijke documenten had gekopieerd. De discriminatieclaim blijft na zo'n ontdekking overeind, oordeelde het hof, maar de vergoedingen worden kleiner. Herplaatsing en toekomstig loon zijn doorgaans uitgesloten, en achterstallig loon loopt alleen “vanaf de datum van het onrechtmatige ontslag tot de datum waarop de nieuwe informatie werd ontdekt”. De werkgever moet aantonen dat het wangedrag zo ernstig was dat de werknemer alleen al daarom zou zijn ontslagen. De richtlijn van de Equal Employment Opportunity Commission (de Amerikaanse toezichthouder op gelijke behandeling) past dezelfde regel toe als de werkgever een vervalst sollicitatieformulier ontdekt.

Ook een werkloosheidsuitkering kan in gevaar komen. De uitkeringsinstantie van Californië beschouwt een vervalst sollicitatieformulier als wangedrag, wat een aanvraag kan uitsluiten, als onder meer de onjuiste opgave opzettelijk was en ging over iets wat de werkgever moest weten.

Waar presenteren ophoudt en verzinnen begint

Dit alles betekent niet dat een cv een bekentenis moet zijn. De definitie van cv-fraude die de onderzoekers hanteren, omvat alleen opzettelijke misleiding. Eerlijke vergissingen vallen erbuiten, zoals de data van een baan van lang geleden verkeerd onthouden, en ook het weglaten van onbelangrijke informatie, zoals irrelevante kortdurende baantjes. Dineen zei tegen het tijdschrift van de business school van Purdue dat het bij weglaten erom gaat “of je potentiële werkgevers probeert te misleiden of niet”. Een baan van vijftien jaar geleden schrappen om ruimte te besparen is redigeren. De data van elke baan schrappen zodat een gat niet opvalt, is een van de voorbeelden van fraude uit het artikel zelf. De eerlijke alternatieven staan in de gids over een gat in je cv uitleggen.

Uit de manier waarop leugens worden ontdekt, volgt een praktische toets. Elke regel moet er een zijn die een registratie zou bevestigen, of die iemand die erbij was zou herkennen. Hier is een verzonnen reeks regels die niet door de toets komt:

En hier zijn dezelfde feiten, zo gunstig gepresenteerd als eerlijkheid toelaat:

De officiële titel blijft staan, want die komt uit een verificatie terug, en de woorden tussen haakjes zeggen wat de functie inhield. De onafgemaakte studie wordt vermeld als wat die is. Wat er in de plaats kan komen, staat in de gids over een cv zonder diploma schrijven. De eerlijk gepresenteerde versie is langer en specifieker, en over elke toevoeging kan een interviewer vragen stellen zonder dat er alarmbellen gaan rinkelen.

Er is één weg naar een verzonnen regel waarvoor de kandidaat helemaal niets hoeft te beslissen. Toen UseResume ChatGPT en Claude acht cv-taken liet uitvoeren, weigerden beide een direct verzoek om van een team van 4 een team van 12 te maken. Maar Claude, dat alleen een cv op een vacature hoefde af te stemmen, voegde in alle drie de pogingen beweringen toe die niet in het origineel stonden, en zette in een ervan “(Program Lead)” achter de functietitel. Het sollicitatieformulier wordt ondertekend door de kandidaat, wie het cv ook heeft opgesteld, dus een AI-concept moet voor verzending regel voor regel naast de feiten worden gelegd.

Terug naar het cv op het scherm. De baan die van maart tot september is opgerekt, is een bewering over data, en die horen bij de eerste dingen die een salarisdatabase teruggeeft. De B.S. kan de universiteitsadministratie met één zoekopdracht natrekken, en wie die titel claimt om een baan te krijgen, begaat in Texas een licht strafbaar feit. Het team van 12 komt waarschijnlijk door elke achtergrondcheck en moet daarna overeind blijven in een sollicitatiegesprek, in een gesprek met een referentie en tegenover iedereen die het oude team kende.

Het klopt dat sommige werkgevers nooit controleren. Alleen kan een sollicitant niet van tevoren weten welke, en de bewering moet standhouden zolang de baan duurt. Van elk van die drie regels bestaat een eerlijke versie, en die houdt stand, of iemand nu controleert of niet.

Hoe UseResume helpt

Algemene chatbots schrijven best een cv, en zoals de test hierboven liet zien, voegen ze er soms iets aan toe. UseResume is een AI-cv-maker die voor deze ene taak is gemaakt, en begint bij je eigen gegevens: een bestaand cv dat je importeert als PDF- of Word-bestand, een LinkedIn-profiel of antwoorden op gerichte vragen.

Daarna herschrijft de AI de samenvatting, bulletpoints en vaardigheden en stemt het cv af op de vacaturetekst, en laat zien welke zoekwoorden uit de vacature al op je cv staan en welke ontbreken. Een ontbrekend zoekwoord is een aanleiding om echte ervaring toe te voegen, of om het gat te laten zoals het is. Elke suggestie kun je bewerken voordat die erin komt, zodat je elke regel aan de feiten kunt toetsen, en je kunt voor elke vacature een aparte versie opslaan.

Maak je account aan en begin bij de feiten.